Ly Hôn Khi Một Bên Cố Tình Vắng Mặt Tại Tòa Án: Cách Xử Lý Và Thủ Tục Xét Xử

Tóm tắt nhanh

• Vẫn được ly hôn khi một bên cố tình vắng mặt: Một bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương nếu có căn cứ pháp luật, dù người còn lại không đồng ý hoặc cố tình né tránh.
• Trình tự giải quyết: Tòa án thụ lý hồ sơ, tiến hành hòa giải, mở phiên tòa sơ thẩm và có thể xét xử vắng mặt bị đơn khi đáp ứng điều kiện tố tụng.
• Khi bị đơn vắng mặt: Nếu bị đơn vắng mặt tại buổi hòa giải sau khi được triệu tập hợp lệ lần hai, Tòa án có thể xác định không tiến hành hòa giải được. Tại phiên tòa, việc hoãn hoặc xét xử vắng mặt được thực hiện theo quy định pháp luật.
• Khi đối phương trốn tránh nhận giấy tờ: Có thể đề nghị xác minh nơi cư trú qua cơ quan chức năng và thực hiện thủ tục niêm yết công khai văn bản tố tụng theo quy định.
• Khi bị đơn che giấu nơi cư trú: Tòa án có thể tiếp tục giải quyết vụ án theo thủ tục chung nếu đáp ứng điều kiện tại Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP, không nhất thiết phải chờ tuyên bố mất tích.
• Chứng cứ cần chuẩn bị: Tài liệu chứng minh mâu thuẫn hôn nhân nghiêm trọng, bạo lực gia đình, vi phạm nghĩa vụ vợ chồng hoặc thời gian ly thân kéo dài.
• Quyền nuôi con: Tòa án xem xét lợi ích mọi mặt của trẻ; con dưới 36 tháng tuổi thường được giao cho mẹ, còn nguyện vọng của con từ đủ 7 tuổi phải được xem xét.
• Tranh chấp tài sản: Nếu tài sản chung hoặc nợ chung phức tạp, có thể đề nghị Tòa án xem xét tách phần tranh chấp để giải quyết riêng khi đáp ứng điều kiện pháp luật.
• Thời hạn kháng cáo: Theo nội dung bài viết, thời hạn kháng cáo đối với đương sự vắng mặt tại phiên tòa là 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết hợp lệ.

Trong các vụ việc ly hôn đơn phương, tình trạng một bên cố tình lẩn tránh, không hợp tác hoặc không xuất hiện tại Tòa án diễn ra rất phổ biến. Sự bất hợp tác này thường nhằm mục đích kéo dài thời gian tố tụng, gây áp lực tâm lý hoặc cản trở việc chấm dứt quan hệ hôn nhân của bên yêu cầu ly hôn. Với kinh nghiệm tham gia giải quyết các tranh chấp hôn nhân và gia đình phức tạp, Luật Nhân Dân cung cấp bài viết phân tích toàn diện cơ sở pháp lý, quy trình xét xử vắng mặt và các giải pháp thực tiễn giúp người yêu cầu ly hôn tháo gỡ khó khăn khi đối phương cố ý vắng mặt.

Tòa án vẫn thụ lý và giải quyết yêu cầu ly hôn đơn phương ngay cả khi đối phương cố tình vắng mặt.

Tòa án vẫn tiến hành thụ lý và giải quyết yêu cầu ly hôn đơn phương ngay cả khi đối phương cố tình vắng mặt, không nghe điện thoại, không nhận văn bản tố tụng hoặc trốn tránh làm việc.

Căn cứ Điều 51 và khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ hoặc chồng có quyền đơn phương yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi có căn cứ về việc bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được. Pháp luật Việt Nam bảo đảm nguyên tắc tôn trọng quyền tự do hôn nhân; quan hệ hôn nhân được xây dựng trên sự tự nguyện của hai bên, do đó Tòa án không phụ thuộc vào ý chí chủ quan hay thái độ hợp tác của bên còn lại để quyết định có chấm dứt quan hệ hôn nhân hay không.

Theo quy định tại BLTTDS 2015, quyền tiếp cận công lý và quyền khởi kiện của nguyên đơn luôn được pháp luật bảo vệ. Hành vi không chấp hành giấy triệu tập, từ chối tham gia tố tụng của bị đơn không thể làm tê liệt hoạt động xét xử của Tòa án. Ngược lại, việc bị đơn cố tình vắng mặt đồng nghĩa với việc đương sự đó tự từ bỏ quyền chứng minh, quyền phản bác các chứng cứ, tài liệu và yêu cầu mà nguyên đơn đưa ra. Khi đó, Hội đồng xét xử sẽ căn cứ vào tài liệu, chứng cứ do nguyên đơn cung cấp và kết quả xác minh thu thập được để đưa ra phán quyết theo quy định.

Tuy nhiên, người nộp đơn ly hôn cần lường trước rằng vụ án có đương sự cố tình vắng mặt sẽ kéo dài hơn thông thường. Tòa án buộc phải thực hiện chặt chẽ các thủ tục tống đạt, xác minh tình trạng cư trú và niêm yết công khai theo đúng quy định tố tụng nhằm bảo đảm quyền kháng cáo và tính hợp pháp của bản án, tránh nguy cơ bản án bị hủy hoặc sửa tại cấp phúc thẩm.

Quy trình giải quyết vụ án ly hôn đơn phương phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước tố tụng luật định.

Quy trình giải quyết vụ án ly hôn đơn phương có đương sự vắng mặt phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước tố tụng luật định nhằm đảm bảo tính hợp pháp của phán quyết:

• Bước 1: Nộp đơn & Thụ lý vụ án
• Bước 2: Giai đoạn Hòa giải
  • Lần 1: Bị đơn vắng mặt → Tòa triệu tập hợp lệ lần 2
  • Lần 2: Tiếp tục vắng mặt → Lập biên bản không hòa giải được (Đ.207 BLTTDS)
• Bước 3: Đưa vụ án ra Xét xử sơ thẩm
  • Lần 1: Bị đơn vắng mặt → Bắt buộc hoãn phiên tòa (Đ.227 BLTTDS, tối đa 01 tháng)
  • Lần 2: Tiếp tục vắng mặt → Hội đồng xét xử tiến hành XÉT XỬ VẮNG MẶT (Đ.228 BLTTDS)
• Bước 4: Tuyên án & Niêm yết công khai
  • Niêm yết bản án 15 ngày tại Tòa án & UBND xã nơi cư trú cuối cùng (Đ.179 BLTTDS)
• Bước 5: Hiệu lực thi hành

Hết 15 ngày kể từ ngày niêm yết mà không có kháng cáo → Bản án có hiệu lực pháp luật

Xử Lý Việc Cố Tình Vắng Mặt Tại Buổi Hòa Giải

Tòa án lập biên bản không tiến hành hòa giải được khi bị đơn triệu tập lần hai vẫn vắng mặt.

Hòa giải là thủ tục bắt buộc trong quá trình giải quyết vụ án ly hôn theo quy định tại Điều 205 BLTTDS 2015, trừ những vụ án không được hòa giải hoặc không tiến hành hòa giải được.

Trường hợp bị đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai mà vẫn cố tình vắng mặt, căn cứ khoản 1 Điều 207 BLTTDS 2015, vụ án được xếp vào trường hợp “không tiến hành hòa giải được”. Khi phát sinh tình huống này:

• Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án sẽ tiến hành lập biên bản về việc không tiến hành hòa giải được do bị đơn vắng mặt.
• Tòa án chuyển hồ sơ sang giai đoạn mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ.
• Thẩm phán ban hành Quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm theo quy định chung.

Thực tế tố tụng ghi nhận Tòa án tuyệt đối không đình chỉ vụ án khi bị đơn không tham gia hòa giải, miễn là nguyên đơn vẫn kiên quyết giữ nguyên yêu cầu khởi kiện ly hôn.

Hoãn Phiên Tòa Khi Đương Sự Vắng Mặt Lần Thứ Nhất

Tại phiên tòa sơ thẩm, sự có mặt của các đương sự là điều kiện tiên quyết để thực hiện tranh tụng. Tuy nhiên, nếu bị đơn vắng mặt ở lần triệu tập đầu tiên, Tòa án xử lý căn cứ theo điểm b khoản 2 Điều 227 BLTTDS 2015:

• Tòa án bắt buộc phải ra quyết định hoãn phiên tòa nếu bị đơn vắng mặt lần thứ nhất, bất kể việc vắng mặt đó có lý do chính đáng hay không có lý do (trừ trường hợp bị đơn có đơn đề nghị xét xử vắng mặt).
• Căn cứ khoản 1 Điều 233 BLTTDS 2015, thời hạn hoãn phiên tòa sơ thẩm không quá 01 tháng kể từ ngày ra quyết định hoãn phiên tòa.

Nhiều bị đơn áp dụng thủ đoạn kéo dài thời gian bằng cách gửi giấy khám bệnh, giấy xác nhận nhập viện điều trị hoặc nộp đơn xin hoãn phiên tòa vào sát ngày mở phiên. Hội đồng xét xử sẽ xem xét tính hợp pháp của các giấy tờ này. Dù có lý do hay không, phiên tòa chỉ được hoãn một lần duy nhất với cùng lý do vắng mặt này nếu lần triệu tập tiếp theo không phát sinh sự kiện bất khả kháng được chứng minh rõ ràng.

Quyết Định Xét Xử Vắng Mặt Tại Lần Triệu Tập Thứ Hai

Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn nếu người này vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng.

Trường hợp Tòa án đã hoãn phiên tòa và triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà bị đơn vẫn vắng mặt:

• Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 1 Điều 228 BLTTDS 2015, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn nếu người này vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan.
• Phiên tòa vẫn diễn ra theo đầy đủ các bước: Khai mạc phiên tòa, xét hỏi, tranh luận và nghị án. Do không có sự tham gia của bị đơn, phần xét hỏi và tranh luận sẽ tập trung vào lời khai của nguyên đơn, quan điểm của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự (nếu có), ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp tham gia phiên tòa.

Để bảo đảm yêu cầu ly hôn được chấp thuận, nguyên đơn cần chuẩn bị tài liệu, chứng cứ vững chắc nhằm chứng minh mâu thuẫn vợ chồng đã đến mức trầm trọng, mục đích hôn nhân không đạt được như: tin nhắn đe dọa, xúc phạm; biên bản hòa giải tại cơ sở; xác nhận bạo lực gia đình của địa phương; hoặc chứng cứ chứng minh vợ chồng đã sống ly thân trong thời gian dài.

Ban Hành Và Niêm Yết Công Khai Bản Án Sơ Thẩm

Bản án được niêm yết công khai tại trụ sở Tòa án và UBND cấp xã nơi cư trú cuối cùng của bị đơn.

Sau khi tuyên án, do bị đơn không có mặt tại phiên tòa, việc tống đạt bản án phải được thực hiện theo quy trình nghiêm ngặt:

• Tòa án giao trực tiếp bản án cho bị đơn hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính công ích đến địa chỉ nơi cư trú của bị đơn.
• Nếu không thể tống đạt trực tiếp (bị đơn trốn tránh, gia đình từ chối nhận), Tòa án tiến hành thủ tục niêm yết công khai bản án theo quy định tại Điều 179 BLTTDS 2015. Bản án được niêm yết tại trụ sở Tòa án đã xét xử và trụ sở Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã nơi cư trú cuối cùng của bị đơn.
• Căn cứ khoản 1 Điều 273 BLTTDS 2015, thời hạn kháng cáo của đương sự vắng mặt tại phiên tòa là 15 ngày, tính từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết công khai theo quy định của pháp luật.

Vi phạm thủ tục niêm yết văn bản tố tụng (như niêm yết không đủ ngày, niêm yết sai địa chỉ) là lỗi tố tụng nghiêm trọng, có thể dẫn đến việc bản án sơ thẩm bị Tòa án cấp phúc thẩm tuyên hủy để giải quyết lại từ đầu nếu bị đơn khiếu nại hoặc kháng cáo quá hạn có căn cứ.

Khó khăn lớn nhất của nguyên đơn khi khởi kiện đơn phương ly hôn là hành vi cố tình trốn tránh nhận giấy triệu tập của bị đơn, khiến Tòa án gặp vướng mắc trong khâu tống đạt hợp lệ. Dưới đây là các biện pháp pháp lý cần thực hiện để tháo gỡ bế tắc:

Xác Minh Thực Tế Nơi Cư Trú Qua Chính Quyền Cơ Sở

Nguyên đơn phối hợp cùng cơ quan chức năng lập biên bản xác minh tình trạng sinh sống thực tế của bị đơn.

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 BLTTDS 2015, thẩm quyền giải quyết vụ án ly hôn đơn phương thuộc về Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú, làm việc. Khi nộp đơn khởi kiện, nguyên đơn phải cung cấp đúng địa chỉ nơi cư trú của bị đơn.

Nếu bị đơn vẫn có đăng ký thường trú hoặc tạm trú tại địa phương nhưng luôn khóa cửa, lẩn tránh Thư ký Tòa án hoặc nhân viên bưu điện:

• Nguyên đơn chủ động làm đơn gửi Công an xã/phường nơi bị đơn cư trú đề nghị xác nhận thông tin cư trú thực tế của bị đơn.
• Đề nghị Thư ký Tòa án phối hợp cùng Cảnh sát khu vực, Trưởng thôn/Tổ trưởng dân phố trực tiếp xuống nơi cư trú của bị đơn lập biên bản xác minh tình trạng sinh sống thực tế.

Giải pháp thực tiễn: Trường hợp nghi ngờ bị đơn cố tình lẩn tránh cơ quan chức năng, nguyên đơn có thể yêu cầu Văn phòng Thừa phát lại thực hiện lập vi bằng ghi nhận sự kiện bị đơn thực tế đang sinh sống, sinh hoạt tại địa chỉ nói trên nhưng đóng cửa không tiếp đón hoặc cố ý né tránh việc giao nhận văn bản. Vi bằng này là nguồn chứng cứ hợp pháp có giá trị chứng minh để Tòa án thực hiện bước niêm yết công khai văn bản tố tụng theo luật định.

Đề Nghị Tòa Án Thực Hiện Niêm Yết Công Khai

Tòa án tiếp tục giải quyết vụ án theo thủ tục chung khi bị đơn cố tình giấu địa chỉ cư trú.

Khi cán bộ Tòa án đến tống đạt trực tiếp nhưng bị đơn cố tình vắng mặt hoặc người thân trong gia đình (bố, mẹ, anh, chị, em) tỏ thái độ chống đối, kiên quyết không nhận thay, không ký vào biên bản tống đạt:

• Thư ký Tòa án sẽ lập biên bản về việc không tống đạt được văn bản tố tụng, có chữ ký xác nhận của đại diện Tổ dân phố hoặc Công an xã/phường chứng kiến sự việc.
• Tòa án tiến hành thủ tục niêm yết công khai văn bản tố tụng theo quy định tại Điều 179 BLTTDS 2015.
• Văn bản tố tụng (Thông báo thụ lý, Giấy triệu tập, Quyết định đưa vụ án ra xét xử) được niêm yết trực tiếp tại trụ sở Tòa án và trụ sở UBND cấp xã nơi bị đơn cư trú cuối cùng; đồng thời niêm yết tại nơi cư trú của người được cấp, tống đạt.
• Thời hạn niêm yết công khai là 15 ngày, kể từ ngày thực hiện việc niêm yết. Sau thời hạn này, việc tống đạt được coi là hợp lệ dù bị đơn có thực sự đọc được nội dung văn bản hay không.

Áp Dụng Quy Định Cố Tình Che Giấu Nơi Cư Trú

Trường hợp bị đơn cố tình che giấu nơi cư trú, nguyên đơn có thể vận dụng quy định của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao để được giải quyết ly hôn.

Một rào cản phổ biến là bị đơn bỏ đi khỏi nơi cư trú mà không khai báo tạm vắng, cắt đứt hoàn toàn liên lạc với gia đình và nguyên đơn nhằm vô hiệu hóa việc tống đạt của Tòa án. Trong trường hợp này, nguyên đơn cần vận dụng quy định tại Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

Căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP:

“Người khởi kiện đã cung cấp địa chỉ nơi cư trú của người bị kiện cho Tòa án theo đúng quy định tại điểm e khoản 1 Điều 2 Nghị quyết này mà Tòa án không thể tống đạt được thông báo thụ lý vụ án do người bị kiện thay đổi nơi cư trú nhưng không thông báo cho người khởi kiện, Tòa án biết… thì được coi là người bị kiện cố tình giấu địa chỉ và Tòa án tiếp tục giải quyết vụ án theo thủ tục chung mà không đình chỉ việc giải quyết vụ án.”

Quy định này là căn cứ pháp lý quan trọng giúp bảo vệ nguyên đơn:

• Tòa án không được phép trả lại đơn khởi kiện hoặc đình chỉ vụ án với lý do không xác định được nơi cư trú của bị đơn.
• Tòa án xem đây là hành vi cố tình che giấu nơi cư trú và tiến hành niêm yết công khai văn bản tố tụng tại nơi cư trú cuối cùng đã được xác minh của bị đơn để tiếp tục xét xử vụ án theo thủ tục chung.
• Phân biệt tố tụng: Trường hợp này hoàn toàn khác biệt với thủ tục yêu cầu Tuyên bố một người mất tích theo Điều 68 Bộ luật Dân sự 2015 (yêu cầu người đó phải biệt tích 02 năm liền trở lên và đã áp dụng đầy đủ các biện pháp tìm kiếm). Nếu áp dụng đúng Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP, nguyên đơn không cần phải chờ đợi 02 năm để làm thủ tục tuyên bố mất tích mà Tòa án vẫn giải quyết ly hôn theo thủ tục đương sự cố tình che giấu nơi cư trú.

Khi xét xử ly hôn vắng mặt bị đơn, việc giải quyết các quan hệ nhân thân về con chung và quan hệ tài sản chịu sự điều chỉnh của các quy định tố tụng đặc thù:

Về Quyền Nuôi Con Chung

Căn cứ Điều 81 và Điều 82 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Tòa án căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con để quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng:

• Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
• Nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên, Tòa án bắt buộc phải xem xét nguyện vọng của người con.

Thực tiễn giải quyết: Trường hợp bị đơn cố tình trốn tránh và giấu luôn con chung để ngăn cản Tòa án lấy lời khai, nguyên đơn có thể đề nghị Thẩm phán tiến hành xác minh qua trường học nơi cháu đang theo học hoặc ủy thác tư pháp cho Tòa án nơi cháu bé đang thực tế lưu trú để lấy văn bản ghi nhận ý kiến của trẻ từ đủ 07 tuổi.

Nếu bị đơn vắng mặt và không cung cấp bất kỳ tài liệu chứng minh nào về điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng con, Tòa án sẽ ưu tiên xem xét các chứng cứ do nguyên đơn cung cấp (thu nhập ổn định, chỗ ở hợp pháp, thời gian chăm sóc) để giao con cho nguyên đơn trực tiếp nuôi dưỡng nhằm ổn định đời sống của trẻ.

Về Quan Hệ Phân Chia Tài Sản Chung Và Nợ Chung

Việc tách phần tranh chấp tài sản giúp nguyên đơn sớm có bản án ly hôn có hiệu lực pháp luật để ổn định cuộc sống.(Ảnh minh họa)

Tranh chấp tài sản và nghĩa vụ nợ chung khi bị đơn vắng mặt là vấn đề phức tạp nhất trong thực tiễn xét xử:

• Nguyên tắc tố tụng dân sự đòi hỏi mọi tài sản tranh chấp phải được kiểm tra hiện trạng, xác định nguồn gốc và định giá tài sản theo quy định tại Điều 104 BLTTDS 2015.
• Nếu bị đơn vắng mặt, khóa cửa nhà đất, không hợp tác cho Hội đồng định giá vào thẩm định hiện trạng thực tế, quá trình tố tụng thường bị tắc nghẽn kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Chiến lược tố tụng tối ưu: Để nhanh chóng chấm dứt tình trạng hôn nhân bế tắc, nguyên đơn nên áp dụng giải pháp: Làm đơn yêu cầu Tòa án tách phần tranh chấp tài sản chung và nợ chung thành một vụ án dân sự độc lập khác để giải quyết sau; chỉ đề nghị Tòa án giải quyết dứt điểm quan hệ hôn nhân và quyền nuôi con trong vụ án này.

Việc tách tài sản này hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật khi các bên chưa thể thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ xác minh nguồn gốc hoặc hiện trạng tài sản, giúp nguyên đơn sớm có bản án ly hôn có hiệu lực pháp luật để ổn định cuộc sống cá nhân.

Câu Hỏi Thường Gặp

Vắng Mặt Bao Nhiêu Lần Thì Tòa Án Xử Ly Hôn?

Căn cứ Điều 227 và Điều 228 BLTTDS 2015, Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ nhất mà bị đơn vắng mặt thì phải hoãn phiên tòa; triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà bị đơn vẫn vắng mặt (không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan) thì Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt. Như vậy, sau 02 lần triệu tập hợp lệ, Tòa án có đầy đủ căn cứ pháp lý để mở phiên tòa xét xử ly hôn vắng mặt bị đơn.

Bị Đơn Trốn Tránh Thì Thời Gian Giải Quyết Kéo Dài Bao Lâu?

Trên thực tế, thời gian giải quyết một vụ án đơn phương ly hôn có bị đơn cố tình trốn tránh thường kéo dài từ 4 đến 8 tháng, thậm chí kéo dài hơn một năm nếu có tranh chấp tài sản phức tạp. Thời gian bị kéo dài bắt nguồn từ:

• Thủ tục tống đạt bị trả lại nhiều lần qua đường bưu chính.
• Thời gian Tòa án phối hợp xác minh thực tế tình trạng cư trú tại địa phương.
• Thời hạn bắt buộc phải hoãn phiên tòa sơ thẩm lần 1 (tối đa 01 tháng).
• Thời hạn niêm yết công khai văn bản tố tụng (15 ngày đối với giấy triệu tập và 15 ngày đối với bản án sơ thẩm).

Có Được Ủy Quyền Cho Luật Sư Đi Tòa Thay Mình Không?

Căn cứ khoản 4 Điều 85 BLTTDS 2015:

“Đối với việc ly hôn, đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng.”

Ly hôn gắn liền với quyền nhân thân của vợ, chồng nên các đương sự không được phép ủy quyền cho luật sư hay bất kỳ cá nhân nào khác tham gia phiên tòa thay mặt mình quyết định việc ly hôn. Tuy nhiên:

• Đương sự có quyền làm Đơn đề nghị xét xử vắng mặt gửi Tòa án nếu không thể trực tiếp tham dự vì lý do chính đáng.
• Đương sự được quyền ủy quyền cho luật sư hoặc người đại diện tham gia giải quyết phần tranh chấp về tài sản chung, nghĩa vụ nợ chung trong vụ án ly hôn.

Bản Án Xét Xử Vắng Mặt Có Hiệu Lực Thi Hành Khi Nào?

Căn cứ khoản 1 Điều 273 và Điều 282 BLTTDS 2015, bản án sơ thẩm xét xử vắng mặt bị đơn sẽ có hiệu lực pháp luật khi hết thời hạn kháng cáo của đương sự và thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát mà không có kháng cáo, kháng nghị.

Đối với bị đơn không có mặt tại phiên tòa, thời hạn kháng cáo 15 ngày được tính bắt đầu từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết công khai theo luật định. Khi hết thời hạn này mà bị đơn không nộp đơn kháng cáo và Viện kiểm sát không kháng nghị, bản án chính thức có hiệu lực thi hành.

Bị Đơn Vắng Mặt Có Quyền Kháng Cáo Bản Án Ly Hôn Không?

Căn cứ khoản 1 Điều 271 và khoản 1 Điều 273 BLTTDS 2015, bị đơn bị xét xử vắng mặt vẫn có đầy đủ quyền làm đơn kháng cáo toàn bộ hoặc một phần bản án sơ thẩm. Đơn kháng cáo phải được nộp cho Tòa án cấp sơ thẩm trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết công khai. Nếu nộp đơn kháng cáo quá thời hạn trên mà không chứng minh được có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, Tòa án cấp phúc thẩm sẽ bác đơn kháng cáo quá hạn theo quy định tại Điều 275 BLTTDS 2015.

Kết Luận

Việc giải quyết ly hôn khi một bên cố tình vắng mặt tại Tòa án là quy trình pháp lý chặt chẽ, đòi hỏi người nộp đơn phải kiên trì và nắm vững các quy định về thủ tục tống đạt, xác minh cư trú và thu thập chứng cứ. Hành vi trốn tránh của đối phương không thể tước bỏ quyền được chấm dứt hôn nhân hợp pháp của bạn, nhưng sự thiếu sót về mặt hồ sơ tố tụng có thể khiến vụ án bị kéo dài vô thời hạn hoặc bị hủy án.

Luật Nhân Dân khuyến nghị đương sự cần chủ động phối hợp với chính quyền cơ sở, xác định rõ tình trạng cư trú thực tế của bị đơn và cân nhắc tách các phần tranh chấp tài sản phức tạp để Tòa án sớm ban hành phán quyết ly hôn, bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân và con chung.

Biên tập bởi

Luật sư Nguyễn Anh Văn

Tác giả

Luật sư Nguyễn Anh Văn thuộc đoàn luật sư Hà Nội, với hơn 10 năm kinh nghiệm tư vấn pháp luật trong các lĩnh vực đất đai, hôn nhân, doanh nghiệp, đầu tư, dân sự, hình sự, sở hữu trí tuệ..., là Thành viên sáng lập và Giám đốc điều hành tại công ty Luật Nhân Dân.

1478 bài viết FB

Xem tất cả bài viết