Bảo hiểm y tế là gì? Đối tượng và mức đóng BHYT mới nhất năm 2026

Bảo hiểm y tế là gì? Đối tượng mua bảo hiểm y tế và mua ở đâu? Mức đóng BHYT mới nhất theo quy định hiện nay là bao nhiêu? Dưới đây là những giải đáp về vấn đề này của Luật Nhân Dân, mời các bạn cùng tìm hiểu.

Căn cứ pháp lý

Luật bảo hiểm y tế 2008, sửa đổi bổ sung 2014

Bảo hiểm y tế là gì?

Bảo hiểm y tế là hình thức bảo hiểm bắt buộc do Nhà nước tổ chức thực hiện, dành cho các đối tượng theo Luật định để chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận. Những năm gần đây,  hầu hết mọi thành phần trong xã hội đều được tiếp cận chính sách BHYT. Khi tham gia BHYT, người dân được hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, được chia sẻ rủi ro khi ốm đau, bệnh tật.

Đối tượng mua bảo hiểm y tế?

Theo Nghị định 146/2018/NĐ-CP, có 06 nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc:

• Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng;
• Nhóm do cơ quan BHXH đóng;
• Nhóm do ngân sách Nhà nước đóng;
• Nhóm được ngân sách Nhà nước hỗ trợ mức đóng;
• Nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình; 
• Nhóm do người sử dụng lao động đóng.

Có 05 nhóm đối tượng được tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện:

• Học sinh, sinh viên;
• Người thuộc hộ gia đình làm nông, lâm, ngư và diêm nghiệp;
• Thân nhân mà người lao động có trách nhiệm nuôi dưỡng và sống trong cùng hộ gia đình;
• Xã viên hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể;
• Một số đối tượng khác.

Mua bảo hiểm y tế ở đâu?

+ Với học sinh, sinh viên: 

Có thể tham gia BHYT tự nguyện ngay tại trường mình đang theo học. Khi mua cần thẻ học sinh/sinh viên, chứng minh nhân dân hoặc các giấy tờ tùy thân khác có ảnh.

+ Với hộ gia đình:

Hộ gia đình tham gia BHYT có thể mua tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi cư trú hoặc Đại lý thu trên địa bàn. Hồ sơ cần thiết khi mua bảo hiểm y tế bao gồm:

Tờ khai tham gia BHYT; Danh sách thành viên hộ gia đình tham gia BHYT; Bản chụp và bản chính sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú;  Bản chính hoặc bản chụp thẻ BHYT của những người đã có thẻ để xác định việc giảm trừ mức đóng.

+ Với cá nhân khác: 

Người lao động làm việc tại các doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức và người được Nhà nước đóng, hỗ trợ mức đóng được mua BHYT tại chính đơn vị nơi đang làm việc hoặc tại cơ quan BHXH trên địa bàn. Hồ sơ bao gồm Tờ khai theo mẫu, sau đó thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan, đơn vị (Căn cứ theo Điều 31 Quyết định 595/QĐ-BHXH)

Mức đóng bảo hiểm y tế

Theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế 2008 sửa đổi, bổ sung 2014 và Nghị định 146/2018 NĐ-CP, mức đóng BHYT với các đối tượng khác nhau cụ thể như sau:

+ Mức đóng BHYT đối với 3 nhóm đối tượng: người lao động và người sử dụng lao động đóng, nhóm do Quỹ Bảo hiểm xã hội đóng và nhóm do Ngân sách Nhà nước đóng tlà 4,5% tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp hàng tháng.

+ Mức đóng BHYT đối với hộ gia đình:

• Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở
• Người thứ hai đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất;
• Người thứ ba đóng bằng 60% mức đóng của người thứ nhất;
• Người thứ tư đóng bằng 50% mức đóng của người thứ nhất;
• Từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.

Cụ thể:

+ BHYT với nhóm do Ngân sách nhà nước đóng: Người thuộc hộ gia đình cận nghèo có mức hỗ trợ tối thiểu là 70% tiền lương cơ sở; học sinh, sinh viên; hộ gia đình làm nông, lâm, ngư, diêm, nghiệp có mức thu nhập trung bình có mức hỗ trợ tối thiểu là 30% tiền lương cơ sở.

>> Tìm hiểu thêm: Mức hưởng BHYT khám chữa bệnh đúng, vượt và trái tuyến mới nhất 2026

Trên đây là chia sẻ của Luật Nhân Dân về Bảo hiểm y tế là gì? Đối tượng và mức đóng BHYT mới nhất năm 2026. Nếu còn những vướng mắc hãy liên hệ dịch vụ luật sư của Luật Nhân Dân để được giải đáp nhanh chóng, cập nhật những quy định mới theo quy định pháp luật hiện hành.