Ly Hôn Với Người Đang Ở Nước Ngoài Cần Thủ Tục Gì Theo Quy Định Mới Nhất

Tóm tắt nhanh

• Hồ sơ: Đơn ly hôn, giấy chứng nhận kết hôn, giấy tờ tùy thân, giấy khai sinh con chung và giấy tờ tài sản nếu có.
• Thẩm quyền: Thường thuộc Tòa án nhân dân cấp tỉnh; cần xác định đúng nơi nộp đơn theo trường hợp cụ thể.
• Người ở nước ngoài: Có thể gửi hồ sơ, bản tự khai và đơn xin xét xử vắng mặt với chữ ký được chứng thực hợp lệ, không nhất thiết phải về Việt Nam.
• Đối phương giấu địa chỉ: Có thể đề nghị Tòa án xác minh qua thân nhân và xử lý theo thủ tục tố tụng nếu đủ căn cứ.
• Thời gian, chi phí: Thời gian thực tế có thể từ 6–18 tháng; án phí ly hôn không tranh chấp tài sản thường là 300.000 đồng, chưa kể chi phí phát sinh.

Ly hôn có yếu tố nước ngoài là một trong những thủ tục pháp lý phức tạp do rào cản về khoảng cách địa lý, sự khác biệt về thẩm quyền tư pháp và quy trình ủy thác tống đạt hồ sơ. Để giải quyết dứt điểm quan hệ hôn nhân mà không bị kéo dài hay hồ sơ bị trả lại, người yêu cầu cần nắm vững các quy định về mặt tố tụng. Dưới đây, Luật Nhân Dân hướng dẫn toàn diện trình tự, hồ sơ và các giải pháp thực tế để xử lý thủ tục ly hôn khi một bên vợ hoặc chồng đang cư trú ở nước ngoài.

Chuyên gia pháp lý hướng dẫn các bước chuẩn bị hồ sơ ly hôn có yếu tố nước ngoài.

Căn cứ theo Khoản 2 Điều 127 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, ly hôn có yếu tố nước ngoài bao gồm các trường hợp: ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, hoặc giữa công dân Việt Nam với nhau nhưng có một bên hoặc cả hai bên định cư, học tập, lao động tại nước ngoài.

Để thực hiện thủ tục ly hôn với người đang ở nước ngoài, người yêu cầu cần thực hiện 3 nhóm công việc cốt lõi:

1. Xác định trạng thái cư trú thực tế của người ở nước ngoài: Xác minh chính xác thông tin quốc gia, bang, thành phố, địa chỉ nhà ở hoặc nơi làm việc của bên ở nước ngoài để Tòa án thực hiện ủy thác tư pháp.

2. Lựa chọn phương thức ly hôn: Phân định rõ ly hôn thuận tình (hai bên thống nhất chấm dứt quan hệ hôn nhân, quyền nuôi con, phân chia tài sản) hay ly hôn đơn phương (khởi kiện khi có tranh chấp hoặc đối phương không hợp tác).

3. Chuẩn bị và nộp hồ sơ tại Tòa án đúng thẩm quyền: Nộp đơn đến Tòa án nhân dân cấp tỉnh tương ứng và thực hiện nghĩa vụ nộp tạm ứng án phí, chi phí ủy thác tống đạt tư pháp.

Rủi ro lớn nhất khiến các vụ án ly hôn có yếu tố nước ngoài bị tắc nghẽn nhiều năm là việc người nộp đơn không thu thập được bằng chứng về nơi cư trú của người ở nước ngoài. Nếu không có địa chỉ hoặc địa chỉ sai lệch, Tòa án sẽ không thể tống đạt thông báo thụ lý, dẫn đến việc đình chỉ vụ án hoặc trả lại đơn kiện.

Để thực hiện thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài, người yêu cầu cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, bao gồm 4 nhóm giấy tờ căn bản. Toàn bộ tài liệu do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp phải được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật, công chứng sang tiếng Việt mới có giá trị pháp lý trước Tòa án Việt Nam.

Bảng checklist dưới đây phân định rõ các đầu mục giấy tờ theo từng trường hợp cụ thể:

Đơn Ly Hôn Theo Mẫu Quy Định Của Tòa Án

Viết đúng biểu mẫu pháp lý là bước đầu tiên để Tòa án thụ lý hồ sơ.(Ảnh minh họa)

Tùy thuộc vào phương thức giải quyết, người làm đơn phải sử dụng đúng biểu mẫu ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao:

• Thuận tình ly hôn: Sử dụng Mẫu số 01-VDS (Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự).
• Đơn phương ly hôn: Sử dụng Mẫu số 23-DS (Đơn khởi kiện).

Phần thông tin nhân thân của người đang ở nước ngoài phải ghi chi tiết: Họ tên, ngày tháng năm sinh, số hộ chiếu/thẻ cư trú nước ngoài, địa chỉ cư trú hiện tại (số nhà, tên đường, bang/tỉnh, thành phố, quốc gia), số điện thoại và địa chỉ email khả dụng.

Trường hợp thuận tình ly hôn mà người ở nước ngoài không thể trực tiếp có mặt tại Tòa án Việt Nam, chữ ký của người này trên Đơn thuận tình ly hôn bắt buộc phải được chứng thực bởi Cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam (Đại sứ quán hoặc Tổng Lãnh sự quán) tại nước sở tại. Chữ ký viết tay thông thường gửi qua đường bưu điện mà không có dấu xác thực ngoại giao sẽ bị Tòa án từ chối thụ lý.

Bản Gốc Giấy Chứng Nhận Kết Hôn Hợp Pháp

Bản gốc giấy chứng nhận kết hôn là tài liệu không thể thiếu khi nộp đơn.

Căn cứ Điều 10 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc kết hôn phải được đăng ký theo đúng quy định của pháp luật hộ tịch mới được công nhận là hôn nhân hợp pháp. Do đó, người nộp đơn bắt buộc phải nộp bản gốc Giấy chứng nhận kết hôn kèm theo hồ sơ khởi kiện hoặc yêu cầu.

• Trường hợp mất bản gốc: Người nộp đơn phải liên hệ Ủy ban nhân dân nơi đã đăng ký kết hôn trước đây để xin cấp Bản sao trích lục kết hôn. Tòa án không chấp nhận bản photo công chứng thay thế bản chính nếu không có bản trích lục hộ tịch do cơ quan có thẩm quyền cấp.
• Trường hợp kết hôn tại cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài: Giấy chứng nhận kết hôn do nước ngoài cấp không thể sử dụng trực tiếp tại Tòa án Việt Nam. Đương sự bắt buộc phải thực hiện thủ tục Ghi chú kết hôn tại Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi công dân Việt Nam cư trú trước khi nộp đơn ly hôn. Sau khi được cấp Trích lục ghi chú kết hôn, Tòa án mới có đầy đủ cơ sở pháp lý thụ lý giải quyết.

Giấy Tờ Tùy Thân Và Xác Nhận Nơi Cư Trú

Hồ sơ yêu cầu bản sao chứng thực Thẻ căn cước hoặc Hộ chiếu còn thời hạn của cả hai vợ chồng. Riêng đối với bên đang cư trú ở nước ngoài, cần bổ sung tài liệu chứng minh tình trạng cư trú như Thẻ định cư (Green Card, Thẻ vĩnh trú), Visa lao động/du học hoặc Hợp đồng thuê nhà hợp pháp.

Nếu người ở Việt Nam nộp đơn đơn phương ly hôn nhưng không thể trực tiếp lấy được giấy tờ tùy thân của người ở nước ngoài, người nộp đơn có thể áp dụng hướng dẫn tại Công văn số 253/TANDTC-PC của Tòa án nhân dân Tối cao. Theo đó, người nộp đơn cần:

• Khai rõ thông tin nơi cư trú cuối cùng trước khi xuất cảnh của bị đơn.
• Đề nghị Tòa án gửi văn bản xác minh thông tin xuất nhập cảnh tới Cục Quản lý Xuất nhập cảnh (Bộ Công an) để chứng minh bị đơn đã thực xuất cảnh và đang ở nước ngoài hợp pháp.
• Cung cấp thông tin nhân thân của cha, mẹ hoặc người thân thích của bị đơn hiện đang sinh sống tại Việt Nam để Tòa án thực hiện việc tống đạt hoặc xác minh địa chỉ.

Đương sự chỉ cần cung cấp chính xác Số định danh cá nhân trước khi xuất cảnh của bị đơn để Tòa án thực hiện tra cứu trực tuyến lịch sử cư trú trên hệ thống dữ liệu liên thông.

Giấy Khai Sinh Con Và Tài Liệu Về Tài Sản

Giấy khai sinh của con. (Ảnh minh họa)

Căn cứ Điều 81 và Điều 82 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con chưa thành niên sau khi ly hôn là nội dung bắt buộc phải giải quyết nếu các bên có con chung. Người nộp đơn nộp bản sao chứng thực Giấy khai sinh của các con. Trường hợp con từ đủ 07 tuổi trở lên, Tòa án bắt buộc phải lấy ý kiến nguyện vọng của con về việc muốn sống với cha hay mẹ.

Đối với tài sản chung và nợ chung:

• Đương sự cung cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở (Sổ đỏ, Sổ hồng), văn bản chứng nhận sở hữu cổ phần, tài khoản ngân hàng, giấy đăng ký xe.
• Quy tắc lãnh thổ về tài sản: Tòa án Việt Nam chỉ thụ lý và phân chia các tài sản chung tọa lạc trên lãnh thổ Việt Nam. Đối với các bất động sản hoặc tài sản hình thành và hiện diện ở nước ngoài, Tòa án Việt Nam không có thẩm quyền định giá và cưỡng chế thi hành án; do đó, các bên phải yêu cầu cơ quan tài phán có thẩm quyền tại nước sở tại phân chia theo pháp luật nước sở tại hoặc tự thỏa thuận tách biệt.

Quy trình giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài đòi hỏi tuân thủ chặt chẽ trình tự tố tụng dân sự. Việc nộp sai cấp Tòa án hoặc sai hình thức gửi hồ sơ sẽ khiến vụ việc bị đình trệ từ 1 đến 3 tháng do thủ tục chuyển hồ sơ hoặc trả lại đơn khởi kiện.

Các giai đoạn tiến hành bao gồm 4 bước chuẩn hóa:

1. Nộp hồ sơ: Nộp bộ hồ sơ hoàn chỉnh tới Tòa án có thẩm quyền.

2. Thẩm định hồ sơ: Tòa án kiểm tra đơn, chứng cứ và ban hành Thông báo nộp tiền tạm ứng án phí nếu hồ sơ hợp lệ.

3. Nộp án phí: Đương sự nộp tiền tạm ứng án phí tại cơ quan thi hành án và nộp lại biên lai cho Tòa án.

4. Thụ lý chính thức: Thẩm phán ban hành Thông báo thụ lý vụ án và gửi cho các đương sự, Viện kiểm sát cùng cấp.

Thẩm Quyền Giải Quyết Của Tòa Án Nhân Dân Cấp Tỉnh

Trang nghiêm trụ sở Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi thụ lý các vụ án có yếu tố nước ngoài.

Để xác định Tòa án có thẩm quyền, cần căn cứ Điểm a Khoản 1 Điều 37 và Khoản 3 Điều 35 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Theo đó, những tranh chấp, yêu cầu về hôn nhân và gia đình có đương sự ở nước ngoài hoặc tài sản ở nước ngoài thuộc thẩm quyền sơ thẩm của Tòa án nhân dân cấp tỉnh (TAND tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương).

Việc phân định thẩm quyền theo lãnh thổ được xác định theo Điều 39 và Điều 40 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 như sau:

• Đối với đơn phương ly hôn: TAND cấp tỉnh nơi bị đơn cư trú, làm việc cuối cùng tại Việt Nam trước khi xuất cảnh có thẩm quyền giải quyết.
• Đối với thuận tình ly hôn: Hai bên có quyền thỏa thuận lựa chọn TAND cấp tỉnh nơi cư trú của một trong hai bên tại Việt Nam để nộp đơn yêu cầu.

Ngoại lệ theo Khoản 4 Điều 35 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015: Trường hợp vụ việc ly hôn diễn ra giữa công dân Việt Nam cư trú ở khu vực biên giới với công dân của nước láng giềng cùng cư trú ở khu vực biên giới với Việt Nam thì thẩm quyền giải quyết thuộc về Tòa án nhân dân cấp huyện.

Phương Thức Nộp Hồ Sơ Trực Tiếp Hoặc Bưu Chính

Cán bộ Tòa án kiểm tra và tiếp nhận bộ hồ sơ ly hôn hợp lệ.

Căn cứ Điều 190 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, người khởi kiện hoặc người yêu cầu có thể gửi hồ sơ đến Tòa án bằng một trong các phương thức sau:

• Nộp trực tiếp tại Tòa án: Nộp tại Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả của Tòa án nhân dân cấp tỉnh. Đây là phương thức an toàn và tối ưu nhất, giúp người nộp nhận ngay Giấy xác nhận nhận đơn và được cán bộ Tòa án kiểm tra trực tiếp các thiếu sót về hình thức văn bản.
• Gửi qua dịch vụ bưu chính: Áp dụng khi người nộp đơn ở xa Tòa án có thẩm quyền. Hồ sơ phải được gửi bảo đảm có báo phát. Ngày nộp đơn được tính từ ngày bưu điện đóng dấu nơi gửi.
• Gửi trực tuyến: Thực hiện qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu Tòa án thụ lý đã triển khai hệ thống dịch vụ công này). Tuy nhiên, các văn bản gốc như Giấy chứng nhận kết hôn vẫn phải gửi nộp trực tiếp hoặc gửi qua bưu chính sau đó.

Quy Trình Nộp Tạm Ứng Án Phí Và Thụ Lý Vụ Án

Căn cứ Điều 195 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 và Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

1. Trong thời hạn 08 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, Thẩm phán được phân công xem xét đơn sẽ ban hành Thông báo nộp tiền tạm ứng án phí/lệ phí Tòa án.

2. Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo, người nộp đơn phải đến Cục Thi hành án dân sự cấp tỉnh (nơi Tòa án thụ lý tọa lạc) để nộp tiền tạm ứng án phí.

3. Người nộp đơn mang biên lai thu tiền tạm ứng án phí quay trở lại nộp cho Tòa án.

4. Thẩm phán chính thức ra Thông báo thụ lý vụ án kể từ thời điểm nhận được biên lai tạm ứng án phí hợp lệ. Kể từ thời điểm này, vụ án bước vào giai đoạn chuẩn bị xét xử.

Khoảng cách địa lý, tình trạng cư trú chưa hợp pháp hóa ở nước ngoài hoặc chi phí di chuyển đắt đỏ là những rào cản khiến bên ở nước ngoài không thể trực tiếp hồi hương tham gia tố tụng. Pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam cho phép xử lý ly hôn từ xa dựa trên 3 trụ cột pháp lý: Hợp pháp hóa lãnh sự, Đơn đề nghị xét xử vắng mặt và Giới hạn phạm vi đại diện theo ủy quyền.

Quy trình xử lý theo từng trường hợp được phân định cụ thể:

• Trường hợp hai bên cùng đồng thuận: Hai bên ký kết giấy tờ từ xa, người ở nước ngoài hợp pháp hóa lãnh sự chữ ký và gửi về cho người ở Việt Nam nộp đơn.
• Trường hợp bị đơn không về nước nhưng không phản đối: Bị đơn gửi Bản tự khai và Đơn xin xét xử vắng mặt có chứng thực của Cơ quan đại diện ngoại giao về Tòa án.
• Trường hợp bị đơn trốn tránh, giấu địa chỉ: Nguyên đơn áp dụng quy trình xác minh qua thân nhân theo Công văn 253/TANDTC-PC để Tòa án xét xử vắng mặt theo thủ tục niêm yết công khai.

Thủ Tục Hợp Pháp Hóa Lãnh Sự Chữ Ký Ở Nước Ngoài

Thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự chữ ký đảm bảo giá trị pháp lý cho văn bản từ nước ngoài.(Ảnh minh họa)

Căn cứ Nghị định 111/2011/NĐ-CP của Chính phủ về chứng nhận lãnh sự, hợp pháp hóa lãnh sự, các văn bản, giấy tờ có chữ ký của người ở nước ngoài phải được xác thực để bảo đảm tính hợp pháp trước Tòa án Việt Nam.

Quy trình 3 bước thực hiện tại nước ngoài:

1. Chuẩn bị văn bản: Đương sự ở nước ngoài lập Đơn xin ly hôn, Bản tự khai nêu rõ quan điểm về hôn nhân, quyền nuôi con, tài sản và Đơn xin xét xử vắng mặt.

2. Xác thực chữ ký: Đương sự liên hệ và đặt lịch hẹn với Đại sứ quán hoặc Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại nước sở tại; ký tên trực tiếp trước sự chứng kiến của Lãnh sự viên để được đóng dấu xác nhận chữ ký.

3. Chuyển phát về nước: Gửi toàn bộ hồ sơ đã dán tem thị thực lãnh sự về Việt Nam qua dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế có bảo đảm cho người tại Việt Nam nộp lên Tòa án.

Nếu đương sự không đến Cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam mà ký văn bản trước công chứng viên (Notary Public) của nước sở tại, văn bản đó bắt buộc phải chuyển đến Bộ Ngoại giao nước đó xác thực chữ ký của công chứng viên, sau đó tiếp tục gửi đến Đại sứ quán/Lãnh sự quán Việt Nam để thực hiện thủ tục Hợp pháp hóa lãnh sự.

Quy Định Làm Đơn Xin Xét Xử Vắng Mặt Hợp Lệ

Đương sự ở nước ngoài hoàn thiện đơn xin xét xử vắng mặt hợp lệ theo quy định pháp luật.

Căn cứ Khoản 1 Điều 228 và Điều 238 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Tòa án tiến hành phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ, hòa giải và xét xử vắng mặt đương sự khi có đơn đề nghị xét xử vắng mặt của họ.

Nội dung Đơn xin xét xử vắng mặt phải đáp ứng các tiêu chí sau:

• Ghi rõ lý do khách quan không thể về nước (công việc, khoảng cách địa lý, sức khỏe, việc gia hạn visa).
• Thể hiện rõ quan điểm pháp lý dứt khoát: Đồng ý hay không đồng ý ly hôn; quan điểm về việc giao con chung cho ai nuôi dưỡng và mức cấp dưỡng hàng tháng; yêu cầu phân chia tài sản hoặc xác nhận không có tài sản chung/tự thỏa thuận không yêu cầu Tòa chia.
• Lời cam đoan: Cam kết chấp thuận sự xét xử của Tòa án theo quy định pháp luật và cam kết không khiếu nại về việc vắng mặt của bản thân tại các phiên tòa, phiên hòa giải.
• Văn bản này bắt buộc phải có chứng nhận chữ ký của Cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài.

Giới Hạn Phạm Vi Ủy Quyền Cho Người Đại Diện

Một sai lầm rất phổ biến là đương sự lập Hợp đồng ủy quyền cho luật sư hoặc người thân tại Việt Nam “thay mặt ly hôn”.

Căn cứ Khoản 4 Điều 85 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015: “Đối với việc ly hôn, đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng”. Quyền yêu cầu ly hôn là quyền nhân thân gắn liền trực tiếp với bản thân người vợ, người chồng, không thể chuyển giao cho bất kỳ ai.

Người ở nước ngoài chỉ được phép ủy quyền cho người đại diện thực hiện các công việc sau:

• Nộp đơn, hồ sơ tài liệu chứng cứ tại Tòa án;
• Nộp các khoản tiền án phí, lệ phí và chi phí tố tụng;
• Sao chép hồ sơ, nhận các văn bản tố tụng do Tòa án tống đạt;
• Đại diện tham gia giải quyết tranh chấp về phần tài sản chung, công nợ chung của vợ chồng.

Nếu trong hợp đồng ủy quyền có điều khoản ghi “ủy quyền ly hôn” hoặc “thay mặt bày tỏ quan điểm về ly hôn”, Tòa án sẽ không chấp nhận tư cách đại diện và có quyền bác bỏ hoặc yêu cầu sửa đổi văn bản ủy quyền.

Phương Án Xử Lý Khi Đối Phương Cố Tình Giấu Địa Chỉ

Trong các vụ án đơn phương ly hôn, tình trạng bị đơn cố tình cắt đứt liên lạc, chuyển chỗ ở và giấu địa chỉ ở nước ngoài diễn ra rất phổ biến nhằm cản trở việc giải quyết.

Để tháo gỡ điểm nghẽn này, Tòa án nhân dân Tối cao đã ban hành Công văn số 253/TANDTC-PC ngày 26/11/2018 hướng dẫn chi tiết nghiệp vụ xét xử. Quy trình xử lý theo hướng dẫn này như sau:

1. Nguyên đơn phải cung cấp được địa chỉ cư trú cuối cùng của bị đơn tại Việt Nam hoặc địa chỉ của thân nhân bị đơn (bố mẹ, anh chị em ruột) đang sinh sống tại Việt Nam.

2. Tòa án sẽ tiến hành tống đạt văn bản yêu cầu thân nhân của bị đơn tại Việt Nam cung cấp địa chỉ cư trú hiện tại của bị đơn ở nước ngoài.

3. Nếu Tòa án đã yêu cầu đến lần thứ hai mà thân nhân của bị đơn vẫn từ chối cung cấp địa chỉ, hoặc không thông báo cho bị đơn biết để liên hệ với Tòa án, hành vi này được coi là bị đơn cố tình giấu địa chỉ.

4. Khi đã đủ căn cứ xác định bị đơn cố tình giấu địa chỉ, Tòa án sẽ không đình chỉ giải quyết vụ án mà tiến hành thủ tục niêm yết công khai văn bản tố tụng theo Điều 474 và Điều 477 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, sau đó đưa vụ án ra xét xử vắng mặt bị đơn theo đúng quy định.

Hoàn thành nghĩa vụ nộp tạm ứng án phí để Tòa án chính thức thụ lý vụ án.(Ảnh minh họa)

Ly hôn có yếu tố nước ngoài phát sinh thời gian và chi phí cho thủ tục ủy thác tư pháp qua kênh ngoại giao giữa Bộ Tư pháp Việt Nam, Bộ Ngoại giao Việt Nam và cơ quan tư pháp của quốc gia nơi đương sự cư trú.

Căn cứ Điều 476 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015:

• Thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án có yếu tố nước ngoài theo luật định là 04 tháng, Tòa án có thể gia hạn nhưng không quá 02 tháng.
• Thực tế giải quyết kéo dài từ 06 tháng đến 18 tháng do phụ thuộc vào tiến độ ủy thác tư pháp quốc tế theo Luật Tương trợ Tư pháp 2007. Văn bản tống đạt phải chuyển tiếp qua nhiều cơ quan quản lý trước khi đến được cơ quan tư pháp của nước sở tại để tống đạt cho đương sự.
• Trong trường hợp hai bên thuận tình ly hôn và người ở nước ngoài chủ động hoàn tất Đơn xin xét xử vắng mặt có dấu chứng thực lãnh sự gửi về Việt Nam, Tòa án không cần thực hiện thủ tục ủy thác tư pháp tống đạt, thời gian xử lý có thể rút ngắn còn từ 02 đến 04 tháng.

Về các khoản chi phí theo quy định:

• Án phí Tòa án cố định: Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, mức án phí sơ thẩm cho vụ án ly hôn không có tranh chấp về tài sản là 300.000 VNĐ. Trường hợp có tranh chấp tài sản, án phí được tính theo tỷ lệ phần trăm dựa trên giá trị phần tài sản tranh chấp ngạch giá.
• Chi phí ủy thác tư pháp quốc tế: Lệ phí tống đạt hồ sơ ra nước ngoài do Bộ Tư pháp và cơ quan ngoại giao thu theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí. Tùy thuộc vào quốc gia tiếp nhận ủy thác, mức phí này thường dao động từ vài triệu đồng đến hàng chục triệu đồng nếu quốc gia sở tại yêu cầu thu thêm phí dịch vụ tư pháp tương hỗ.
• Chi phí dịch thuật và công chứng: Toàn bộ hồ sơ tống đạt ra nước ngoài phải được dịch sang ngôn ngữ của nước tiếp nhận (hoặc tiếng Anh) và công chứng tư pháp. Mức phí tính theo biểu giá dịch thuật quy định tại thời điểm thực hiện.
• Lệ phí chứng thực lãnh sự: Thu tại các Cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài theo biểu mức thu phí lãnh sự do Bộ Tài chính ban hành.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Thủ Tục Ly Hôn Với Người Ở Nước Ngoài

Ở Nước Ngoài Có Thể Đơn Phương Ly Hôn Được Không?

Căn cứ Điều 51 và Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, công dân có quyền khởi kiện đơn phương ly hôn bất kể đang cư trú tại Việt Nam hay ở nước ngoài. Người khởi kiện cần cung cấp căn cứ chứng minh đời sống hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, mục đích hôn nhân không đạt được do đối phương có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng. Tòa án nhân dân cấp tỉnh tại Việt Nam sẽ thụ lý theo trình tự sơ thẩm có yếu tố nước ngoài.

Không Biết Địa Chỉ Của Chồng Ở Nước Ngoài Nộp Đơn Ở Đâu?

Căn cứ Điểm a Khoản 1 Điều 40 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, nếu người khởi kiện không biết nơi cư trú hiện tại của bị đơn ở nước ngoài, đơn khởi kiện được nộp tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi bị đơn cư trú, làm việc cuối cùng tại Việt Nam. Người khởi kiện cần kèm theo xác nhận của công an địa phương về việc người chồng đã xuất cảnh và văn bản xác nhận từ cơ quan quản lý xuất nhập cảnh.

Chi Phí Ly Hôn Với Người Ở Nước Ngoài Hết Bao Nhiêu?

Án phí sơ thẩm ly hôn không có tranh chấp tài sản là 300.000 VNĐ theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14. Tổng chi phí thực tế sẽ phụ thuộc vào các khoản phí phát sinh khác gồm: Lệ phí ủy thác tư pháp quốc tế, cước chuyển phát bưu phẩm quốc tế có bảo đảm, phí dịch thuật công chứng tư pháp các văn bản sang tiếng nước ngoài và phí chứng nhận lãnh sự tại Cơ quan đại diện ngoại giao.

Có Thể Ủy Quyền Cho Người Khác Ly Hôn Thay Được Không?

Căn cứ Khoản 4 Điều 85 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, đương sự tuyệt đối không được ủy quyền cho bất kỳ ai thay mặt mình thực hiện quyền ly hôn. Việc bày tỏ ý chí ly hôn, giải quyết tình cảm và quyền nuôi con gắn liền với quyền nhân thân của vợ chồng. Đương sự chỉ được ủy quyền giải quyết tranh chấp tài sản, nộp nộp án phí hoặc gửi Đơn xin xét xử vắng mặt có xác nhận lãnh sự về Tòa án.

Thủ Tục Ly Hôn Vắng Mặt Kéo Dài Bao Lâu?

Căn cứ Điều 203 và Điều 476 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, trường hợp thuận tình ly hôn mà bên ở nước ngoài gửi đủ văn bản xét xử vắng mặt có chứng thực lãnh sự về Việt Nam thì thời gian giải quyết kéo dài từ 2 đến 4 tháng. Trường hợp đơn phương ly hôn vắng mặt phải thực hiện ủy thác tư pháp tống đạt hồ sơ ra nước ngoài hoặc phải xác minh theo diện cố tình giấu địa chỉ, thời gian giải quyết thực tế dao động từ 6 đến 12 tháng, cá biệt có những vụ việc kéo dài đến 18 tháng do việc phản hồi tương trợ tư pháp từ nước sở tại bị chậm trễ.

Kết Luận

Việc thực hiện thủ tục ly hôn với người đang ở nước ngoài đòi hỏi sự chuẩn xác ngay từ bước chuẩn bị hồ sơ, chứng thực lãnh sự đến việc xác định đúng cấp Tòa án có thẩm quyền. Thiếu sót về địa chỉ cư trú của đương sự ở nước ngoài hoặc chữ ký thiếu xác thực hợp pháp hóa lãnh sự là những nguyên nhân chính khiến Tòa án trả hồ sơ hoặc kéo dài thời gian giải quyết vụ án.

Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình cũng như tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí đi lại, đương sự nên kiểm tra kỹ từng tài liệu theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 trước khi nộp. Luật Nhân Dân luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn giải pháp tố tụng tối ưu và hỗ trợ xử lý các vướng mắc pháp lý phức tạp trong các vụ việc hôn nhân gia đình có yếu tố nước ngoài.

Biên tập bởi

Luật sư Nguyễn Anh Văn

Tác giả

Luật sư Nguyễn Anh Văn thuộc đoàn luật sư Hà Nội, với hơn 10 năm kinh nghiệm tư vấn pháp luật trong các lĩnh vực đất đai, hôn nhân, doanh nghiệp, đầu tư, dân sự, hình sự, sở hữu trí tuệ..., là Thành viên sáng lập và Giám đốc điều hành tại công ty Luật Nhân Dân.

1531 bài viết FB

Xem tất cả bài viết